وقتی هوش مصنوعی خاطرات گذشته را بازسازی می‌کند

به گزارش راوی تجربه به نقل از ایسنا، در سال‌های اخیر استفاده از فیلترها و ابزارهای دیجیتال برای شبیه‌سازی عکس‌های آنالوگ و تصاویر مربوط به دهه‌های گذشته، به یکی از جریان‌های مورد توجه در شبکه‌های اجتماعی تبدیل شده است. تصاویر با دانه‌های فیلم، رنگ‌های محدود، نورپردازی متفاوت و حال‌وهوای دوربین‌های قدیمی، در میان بخشی از کاربران، به‌ویژه نسل جوان، محبوبیت پیدا کرده‌اند. این اتفاق در شرایطی رخ می‌دهد که ابزارهای هوش مصنوعی نیز بازسازی تصاویر قدیمی را بسیار ساده‌تر از گذشته کرده‌اند. در گذشته، ترمیم یک عکس آسیب‌دیده یا ایجاد ظاهر مشابه عکس‌های آنالوگ نیازمند دانش نرم‌افزارهای تخصصی و صرف زمان قابل توجه بود، اما اکنون بسیاری از این فرایندها به شکل خودکار انجام می‌شود.

چرا نسل جوان به تصاویر قدیمی علاقه‌مند شده است؟

یکی از دلایل گسترش این ترند را می‌توان در واکنش کاربران به تصاویر بیش از حد شفاف و پردازش‌شده فضای دیجیتال جست‌وجو کرد. سال‌هاست دوربین‌های تلفن همراه با افزایش کیفیت، تصاویر بسیار دقیق و تمیزی تولید می‌کنند؛ با این حال، همین ویژگی برای بخشی از کاربران به تدریج تکراری شده است. در مقابل، عکس‌های آنالوگ به دلیل نقص‌های طبیعی، دانه‌های فیلم، نورهای غیرقابل پیش‌بینی و رنگ‌های متفاوت، حس شخصی‌تر و انسانی‌تری ایجاد می‌کنند. این علاقه حتی در میان نسل Z نیز دیده می‌شود؛ نسلی که برخلاف نسل‌های پیشین با فناوری دیجیتال رشد کرده، اما در سال‌های اخیر به دوربین‌های قدیمی، دوربین‌های دیجیتال نسل‌های گذشته و فیلترهایی با ظاهر آنالوگ توجه نشان داده است. برای بسیاری از این کاربران، استفاده از سبک قدیمی صرفاً بازگشت به گذشته نیست؛ بلکه روشی برای ساختن یک هویت بصری متفاوت در فضای شبکه‌های اجتماعی است.

هوش مصنوعی، عکس قدیمی را از نو می‌سازد

در کنار فیلترهای ساده، هوش مصنوعی امکان بسیار گسترده‌تری در اختیار کاربران قرار داده است. این فناوری می‌تواند با تحلیل تصویر ورودی، بخش‌های آسیب‌دیده را ترمیم کند، وضوح عکس را افزایش دهد، رنگ‌ها و نور را اصلاح کند و حتی ظاهر کلی تصویر را به سبک دوره‌ای خاص نزدیک کند. علی‌اصغر زارعی، مدرس دانشگاه و کارشناس ارشد مدیریت سیستم‌های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات، در گفت‌وگو با ایسنا، سهولت دسترسی به این فناوری را یکی از تفاوت‌های مهم موج جدید بازسازی تصاویر با نمونه‌های قدیمی‌تر دانسته است. به گفته او، در گذشته انجام چنین کاری عمدتاً به فتوشاپ حرفه‌ای یا استودیوهای تخصصی نیاز داشت، اما اکنون تقریباً هر کاربری می‌تواند بدون برخورداری از مهارت فنی ویژه، تصویری با حال‌وهوای دهه‌های گذشته تولید کند. از نگاه این کارشناس، همین دسترسی گسترده دو نتیجه مهم دارد: نخست، تولید محتوای نوستالژیک دیگر محدود به افراد متخصص نیست و دوم، مسئله تشخیص تصویر واقعی از تصویر بازسازی‌شده اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

مرز میان خاطره واقعی و تصویر ساخته‌شده

با افزایش تصاویر تولیدشده یا دستکاری‌شده توسط هوش مصنوعی، مسئله اصالت تصویر به یکی از چالش‌های جدی در فضای رسانه‌ای تبدیل شده است. یک عکس ممکن است در ظاهر کاملاً واقعی به نظر برسد، اما بخش‌هایی از آن با استفاده از الگوریتم‌های تولید تصویر تغییر کرده باشد. در چنین شرایطی، مخاطب ممکن است تصویری را به‌عنوان یک سند تاریخی یا خاطره شخصی واقعی ببیند، در حالی که تصویر مورد نظر در واقع بازسازی یا تولید شده است. زارعی با اشاره به همین مسئله، می‌گوید توسعه فناوری‌های تولید تصویر، اهمیت ابزارهای تشخیص محتوای مصنوعی را افزایش داده است؛ هرچند این ابزارها نیز با محدودیت‌هایی مواجه هستند. به گفته او، تغییر اندازه تصویر، برش، فشرده‌سازی مجدد و استفاده از فیلترهای مختلف می‌تواند دقت سامانه‌های تشخیص تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی را کاهش دهد.

پشت یک تصویر نوستالژیک چه فناوری‌ای قرار دارد؟

آنچه در ظاهر یک عکس ساده با ظاهر قدیمی دیده می‌شود، می‌تواند حاصل مجموعه‌ای از فناوری‌های پیچیده باشد. از دریافت و پردازش اولیه تصویر گرفته تا تشخیص چهره، اصلاح نور و رنگ، تغییر سبک، افزایش وضوح و آماده‌سازی نهایی برای انتشار در شبکه‌های اجتماعی، مراحل مختلفی در پشت صحنه انجام می‌شود. بخش قابل توجهی از این پردازش‌ها نیز در زیرساخت‌های ابری و با استفاده از پردازنده‌های تخصصی انجام می‌شود. در بسیاری از سرویس‌ها، تصویر کاربر از طریق اینترنت به سرورهای ارائه‌دهنده منتقل و پس از پردازش، نسخه نهایی برای او ارسال می‌شود. همین موضوع، مسئله دیگری را نیز مطرح می‌کند: سرنوشت عکس‌های شخصی کاربران پس از بارگذاری در این سرویس‌ها چیست؟ سیاست سرویس‌ها در زمینه نگهداری یا حذف تصاویر یکسان نیست و برخی ممکن است تصاویر را پس از پردازش حذف کنند، در حالی که در برخی خدمات، نحوه استفاده یا مدت نگهداری داده‌ها برای کاربر به اندازه کافی روشن نیست.

نوستالژی در عصر هوش مصنوعی

محبوبیت تصاویر دهه پنجاهی را نمی‌توان صرفاً علاقه‌ای ساده به گذشته دانست. ترکیبی از خستگی از تصاویر بیش از حد پردازش‌شده، جذابیت زیبایی‌شناسی عکس‌های قدیمی، میل به متفاوت بودن در شبکه‌های اجتماعی و دسترسی آسان به ابزارهای هوش مصنوعی، به شکل‌گیری این موج کمک کرده است. در نهایت، فناوری در حالی گذشته را برای کاربران بازسازی می‌کند که هم‌زمان پرسشی تازه پیش روی آنها قرار داده است: آیا تصویری که حس یک خاطره واقعی را منتقل می‌کند، الزاماً خودِ یک خاطره واقعی است؟ پاسخ به این پرسش، با گسترش روزافزون ابزارهای تولید و ویرایش تصویر، بیش از گذشته به توانایی ما در تشخیص محتوای واقعی از محتوای مصنوعی وابسته خواهد بود.

منبع: ایسنا